Europa przyspiesza zieloną i cyfrową transformację. Ambicje są ogromne. Pytanie brzmi: czy to będzie sprawiedliwe dla wszystkich regionów i branż? Te same polityki mogą przynosić skrajnie różne efekty, gdyż nie wszystkie regiony startują z tej samej pozycji. Tam, gdzie brakuje kompetencji, infrastruktury i sprawnych instytucji, korzyści z transformacji są mniejsze, a koszty mogą być bardziej odczuwalne.

Co szczególnie napędza nierówności? 

• Nierówne warunki początkowe: nie wszędzie są te same zasoby i kompetencje.
• Ryzyko „one size fits all”: jednolite rozwiązania mogą wzmacniać różnice, jeśli ignorują lokalny kontekst.
• Ambicja vs. zdolność wdrożenia: bardzo ambitne cele potrafią odbić się rykoszetem, gdy brakuje mocy wykonawczych.
• Mieszanka instrumentów: łączenie działań (kompetencje + infrastruktura + wsparcie finansowe) lepiej ogranicza nierówności niż pojedyncze narzędzia.
  
• Zdolności adaptacyjne: to, czy ludzie i firmy potrafią się uczyć, przekwalifikować i wdrażać innowacje, wpływa na długofalowe ścieżki rozwoju.
• Nierówności jako efekt systemowy: powstają z interakcji polityk, instytucji i różnych aktorów, a nie z jednej decyzji.

Wnioski dla polityk publicznych

• Dopasować ambicję do realnych możliwości wdrożenia (silne lokalne systemy przekuwają cele w rezultaty)
• Wzmacniać adaptacyjność i inkluzywność (inwestycje w umiejętności, innowacje i wsparcie)
• Projektować rozwiązania szyte na miarę regionów i sektorów
• Zapewnić elastyczność (korygować kurs dzięki informacji zwrotnej i zmieniającym się potrzebom)

READJUST podkreśla potrzebę polityk ambitnych, inkluzywnych i adaptacyjnych, tak aby nikt nie został z tyłu.