Kluczowe wnioski

• Innowacje cywilne i technologie militarne stanowią obecnie system naczyń połączonych
• Firma 4CF wspólnie z Grupą Technopolis podpisała umowę ramową z Europejską Agencją Obrony (EDA) w zakresie analizy trendów technologicznych. 
• Foresight strategiczny i wywiad antycypacyjny są niezbędnym elementem wspierającym tworzenie nowych doktryn i coraz silniej wpływają na to, jak wygląda nowoczesne planowanie strategiczne w wojsku.

Nowy wymiar bezpieczeństwa

Technologie napędzające współczesne gospodarki oraz te, które kształtują oblicze naszych konfliktów, stały się w istocie jednym i tym samym. Luka w oprogramowaniu typu open-source czy przełom w komercyjnej sztucznej inteligencji potrafią zachwiać strategiczną równowagą w tym samym stopniu, co wprowadzenie zupełnie nowej klasy uzbrojenia. Pojęcie bezpieczeństwa coraz częściej sprowadza się do tego, kto dysponuje najbardziej klarownym obrazem nadchodzącej przyszłości i przyszłych możliwości technologii obronnych.

W dobie zaawansowanych zagrożeń hybrydowych i drastycznie skompresowanych cykli decyzyjnych organizacje w sektorze obronnym, które zwlekają z reakcją do momentu urzeczywistnienia się przełomów technologicznych, z góry oddają inicjatywę przeciwnikowi. Jedyną racjonalną postawą jest systematyczne budowanie zdolności antycypacyjnych: zrozumienie nie tylko tego, czym adwersarze dysponują obecnie, lecz także tego, w jaki sposób będą myśleć, adaptować się i przekuwać w oręż technologie, które wciąż znajdują się w fazie rozwoju. Foresight strategiczny staje się aktywną linią frontu europejskiej obronności – elementem równie kluczowym z punktu widzenia struktury co wywiad, logistyka czy systemy dowodzenia.

W odpowiedzi na ten właśnie imperatyw, 4CF The Futures Literacy Company wspólnie z Grupą Technopolis podpisała umowę ramową z Europejską Agencją Obrony (EDA) w zakresie analizy trendów technologicznych.

Czym jest wywiad antycypacyjny? 

Zadaniem 4CF w konsorcjum jest prowadzenie foresightu i wywiadu antycypacyjnego. To dyscyplina, która bada obszary niedostępne dla konwencjonalnej analizy. O ile bowiem dane trafnie opisują obecny stan technologii, o tyle nie przewidzą, jak za dziesięć lat wykorzysta ją adwersarz. Nie zidentyfikują też wtórnych luk w zabezpieczeniach, powstających przy integracji technologii podwójnego zastosowania z systemami obronnymi, ani nie wykażą, które fundamenty dzisiejszych doktryn nie przetrwają konfrontacji z wyzwaniami przyszłości. 

Architektura metodologiczna 4CF – obejmująca metodę delficką, analizę krzyżową (cross-impact analysis), Koło Przyszłości (Futures Wheel) oraz ustrukturyzowane budowanie scenariuszy – została zaprojektowana precyzyjnie po to, by dostarczyć odpowiedzi na te pytania. Poddajemy testom sam łańcuch przyczynowo-skutkowy: kaskadowe, nieliniowe efekty decydujące o tym, czy dzisiejsza przewaga technologiczna nie stanie się jutro strategicznym obciążeniem.

Architektura antycypacji 4CF 

Foresight dla instytucji europejskich

Firma 4CF spędziła lata na budowaniu fundamentów i weryfikacji w praktyce działań analitycznych na styku technologii, bezpieczeństwa oraz procesów decyzyjnych czołowych instytucji europejskich. 

• Agencja Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa (ENISA)

  Współautorstwo (we współpracy z firmą PwC) kluczowego raportu “Foresight cyberzagrożeń w perspektywie 2030 roku” (Foresight Cybersecurity Threats for 2030) wraz z jego corocznymi aktualizacjami strategicznymi. Dokument ten mapuje ryzyka strukturalne, w tym autorytaryzm oparty na cyfrowej inwigilacji, wrażliwość krytycznej infrastruktury cyfrowej na zakłócenia środowiskowe oraz rozwój potencjału ofensywnego opartego na sztucznej inteligencji.

• Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex)

  Kierowanie konsorcjum opracowującym badanie “Foresight technologii biometrycznych w kontekście przyszłości podróżowania” (Technology Foresight on Biometrics for the Future of Travel). Jest to systematyczna analiza 20 klastrów technologicznych w perspektywie 15-letniej, mająca na celu zagwarantowanie, że zarządzanie granicami – w dobie gwałtownego rozwoju biometrii – pozostanie bezpieczne, wydajne i zgodne z prawami człowieka.

• Strategia wojskowa i gry wojenne (wargaming)

  Projektowanie i integracja foresightu w ramach Strategicznego Przeglądu Obronnego (2016–2017) dla Sił Zbrojnych RP, a także inżynieria ram integracyjnych w tym obszarze dla Sił Zbrojnych Królestwa Niderlandów. 4CF regularnie opracowuje immersyjne gry wojenne i symulacje kryzysowe dla oficerów, wyższej kadry urzędniczej oraz strategicznych think tanków, m.in. podczas Forum Ekonomicznego w Krynicy, gdzie symulacje zostały celowo zaprojektowane aby poddać decyzje dowódcze testom odpornościowym w wykreowanych sytuacjach kryzysowych (gdzie dzisiejsza doktryna zderza się z warunkami jutra). Firma prowadzi również program szkoleniowy z zakresu foresightu dla Akademii Marynarki Wojennej.

Konferencja NATO Allied Foresight Conference (AFC) 2026

Strategiczna konieczność stosowania takiego podejścia jest na bieżąco weryfikowana na najwyższych szczeblach dowodzenia sojuszniczego. Niedawno Specjalista ds. Foresightu w 4CF, Marcin Wierzbowski, wziął udział w konferencji NATO Allied Foresight Conference (AFC) 2026 w Berlinie.

Głównym celem konferencji AFC26 – zorganizowanej pod hasłem “Od teraźniejszości po konflikty jutra” było połączenie dwóch światów: najwyższej kadry dowódczej NATO oraz ekspertów prowadzących zaawansowane badania metodologiczne, których wyniki powinny bezpośrednio kształtować sojusznicze założenia i plany.

Kiedy nadejdą konflikty jutra, nikt nie da obecnym strukturom czasu na nadrobienie zaległości. Jedyną właściwą odpowiedzią jest analityczna obecność na tamtych polach walki na długo przed ich faktycznym wybuchem.